Yumurtalık (Over) Kanseri

Yumurtalık Kanseri Nedir?

Yumurtalık (over) kanseri, kadın üreme organlarından biri olan yumurtalıklardan kaynaklanan ciddi ancak erken teşhisle tedavi şansı artabilen bir kanser türüdür. Aynı zamanda fallop tüpleri ve periton (karın zarı) kaynaklı kanserlerle birlikte değerlendirilir.

Yumurtalık kanseri genellikle erken evrede belirti vermez. Bu nedenle geç fark edilir. Ancak bazı belirtileri bilmek, erken tanı şansını artırabilir.

Yumurtalık Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Erken evrede genellikle sessiz seyreden yumurtalık kanseri, ilerledikçe aşağıdaki belirtilere yol açabilir:

Karın şişliği veya şişkinlik hissi
Pelvik veya alt karın bölgesinde ağrı
Hızlı doyma veya iştahsızlık
Sık idrara çıkma veya idrar yaparken zorluk
Yorgunluk ve halsizlik
Kabızlık, hazımsızlık, mide bulantısı
Cinsel ilişki sırasında ağrı
Adet düzensizlikleri
Vajinal akıntı (kanlı veya berrak)

Not: Bu belirtiler başka hastalıklarda da görülebilir. Ancak belirtiler birkaç hafta içinde geçmiyorsa mutlaka bir kadın hastalıkları veya onkoloji uzmanına başvurulmalıdır.

Yumurtalık Kanseri Risk Faktörleri

Aşağıdaki durumlar yumurtalık, fallop tüpü ve periton kanseri riskini artırabilir:

Ailede yumurtalık veya meme kanseri öyküsü
BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyonları
50 yaş ve üzeri olmak
Obezite (aşırı kilo)
Hiç doğum yapmamış olmak
Endometriozis hastalığı
Geç menopoza girme
Hormonal tedavi (özellikle menopoz sonrası sadece östrojen içeren HRT)
Aşkenazi Yahudisi veya Kuzey Avrupa kökenli olmak

Genetik testler, özellikle BRCA1-2 mutasyonları açısından, yüksek riskli bireylerde önerilmektedir.

Yumurtalık Kanseri Teşhisi Nasıl Konur?

Yumurtalık kanseri tanısı için kullanılan başlıca yöntemler:

Pelvik muayene: Doktorun elle yaptığı değerlendirme
Pelvik ultrasonografi: Yumurtalık ve çevresini görüntülemek için
CA-125 kan testi: Kanser şüphesini artıran bir tümör belirteci
BT, MR, PET/BT gibi görüntüleme yöntemleri
Biyopsi: Tanının kesinleşmesi için en önemli test
Parasentez: Karın içinde biriken sıvının alınarak incelenmesi

Smear testi (Pap smear), yalnızca rahim ağzı kanseri için kullanılır; yumurtalık kanserini tespit etmez.

Yumurtalık Kanseri Evreleme

Kanserin yayılım derecesini belirlemek için evreleme yapılır. Bu, tedavi planı için kritik bir adımdır. Yumurtalık kanseri için FIGO evreleme sistemi kullanılır.

Yumurtalık Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?

Cerrahi Tedavi

Tümörün çıkarılması (yumurtalık, fallop tüpleri, rahim, lenf düğümleri vb.)
Sitoredüktif cerrahi: Tümörün büyük kısmının alınması
Bazı durumlarda karaciğer, bağırsak gibi organlardan da doku çıkarılabilir

Kemoterapi

Genellikle karboplatin + paklitaksel kombinasyonu tercih edilir
Cerrahiden önce (neoadjuvan) veya sonra (adjuvan) uygulanabilir
Toplamda genellikle 6 kür kemoterapi verilir

Hedefe Yönelik Tedaviler

PARP inhibitörleri: Özellikle BRCA mutasyonu olan hastalarda etkilidir
Bevacizumab gibi anti-anjiyogenez ilaçları
Elahere (mirvetuximab soravtansine): Folat reseptör pozitif tümörlerde

Diğer Tedaviler

Radyoterapi: Nadir kullanılır
Hormon tedavisi: Bazı özel tümör türlerinde
İmmünoterapi: Henüz rutin kullanımda değil.

Yumurtalık Kanserinden Korunma Yolları

Tam olarak önlenemez ancak bazı uygulamalar riski azaltabilir:

Doğum kontrol hapı kullanımı (≥3 yıl): %30-50 risk azalması
Emzirme ve doğum yapma
Fallop tüplerinin bağlanması veya alınması
Genetik mutasyon varsa risk azaltıcı cerrahi (yumurtalıkların alınması)

ASCO 2024 Kılavuzuna Göre Öneriler

Her hastaya tanı anında genetik test yapılmalı
Cerrahi öncelikli ya da önce kemoterapi sonrası cerrahi seçeneği hastaya özel belirlenmeli
Multidisipliner yaklaşım (jinekolog, onkolog, radyolog vb.) tercih edilmeli
Tedaviye ek olarak idame tedavi veya hedefe yönelik ilaçlar planlanmalı