Kanserin Duygusal ve Psikolojik Etkileriyle Nasıl Başa Çıkabilirim?
Doç. Dr. Fatma BUĞDAYCI BAŞAL’ın değerli katkısıyla hazırlanmıştır.
Kanserin duygusal ve psikolojik etkileriyle başa çıkmak kimi zaman zor olabilir, ancak kendinize yardımcı olabilecek birçok şey yapabilirsiniz. İşte birkaç ipucu:
Hislerinizi kabul edin
Kanser bir hastalık olduğu için sağlığın kaybı ile eşdeğer tutulur. Bu nedenle hayatımızdaki diğer travmalarda (ani kayıp, doğal afet, kaza, ölüm vb.) olduğu gibi kanser tanısı almak da farklı duygular doğurur. Yaşadığınız bu süreç içerisinde korku, öfke, suçluluk, üzüntü gibi duygular hissetmeniz normaldir. Duygularınızı içinize atmaya çalışmayın. Kendinize duygularınızı yaşamaya izin verdiğiniz sürece bu duygular dışarı akacak ve yerine umudu koyabileceksiniz. Ayrıca duygularınızı yaşamaya izin vermeniz, hastalığın daha kısa sürede kabulüne olanak sağlayarak doktorunuzla daha kolay işbirliği kurmanızı sağlayacaktır.
Etkin dinleme sağlayacak biriyle konuşun
Bu bir arkadaş, aile üyesi, terapist veya destek grubu üyesi olabilir. Duygularınızı konuşmak ve anlaşıldığınızı bilmek daha iyi hissetmek için yardımcı olabilir. Bir başkası tarafından duygularınıza ayna tutulması onları dışardan değerlendirmenizi ve ruhsal olarak daha rahat hissetmenizi beraberinde getirecektir.
Kendinize iyi bakın
Bunun anlamı doktorunuzun önerileri doğrultusunda sağlıklı beslenmek, yeterince uyumak ve düzenli olarak egzersiz yapmaktır. Fiziksel sağlığınıza dikkat etmek, duygusal ve zihinsel olarak daha iyi hissetmenize yardımcı olacaktır.
Hoşunuza giden şeyler yapın
Bulunduğunuz duygu durum ve tedavi yan etkisine bağlı fizyolojik durum itibariyle eyleme geçmek istemeyebilirsiniz. Bu isteksizlik eylemsizliği beraberinde getirebilir fakat belirgin tedavi yan etkisi olmadığı sürece eyleme geçmek, hareket etmek duygu durumunuzu düzeltebilir. Daha önceki günlük hayatınızdaki işleri yapabilmek, sevdiğiniz hobilerinizi devam ettirdiğinizi görmek, sosyalleşmek daha iyi hissetmenizi sağlayabilir. Bu nedenle istemeseniz bile, sizi mutlu eden şeyleri yapmaya çalışın. Bu kitap okumak, müzik dinlemek, sevdiklerinizle vakit geçirmek veya sizi mutlu eden herhangi bir şey olabilir. Unutmayın ki çoğu zaman istek eylemden sonra gelir. Aktivitelere katılımınız devam ettikçe daha istekli olmaya başladığınızı göreceksiniz.
Destek sistemini bulun
Kanser hastalarına yardımcı olmak için birçok kaynak vardır, bunlar destek grupları, çevrimiçi forumlar ve kitaplardır. Diğer kanser hastalarıyla konuşmak, destek ve bilgi almanın iyi bir yoludur.
Yardım istemekten korkmayın
Yaşadığınız sürecin pek çok farklı alanda sizi zorlaması doğaldır. Bazen duygularınızla bazen sosyal çevrenizle bazen de kaybettiğiniz sosyal kimliklerinizin acısı ile başa çıkmak zor olabilir. Başa çıkmakta zorlanıyorsanız, doktorunuzdan, terapistinizden veya diğer sağlık uzmanlarından yardım istemekten çekinmeyin. Hayatın içinde kullanmaya alışık olduğumuz baş etme mekanizmalarımız bazen bize yardımcı olmaz ve yeniden değerlendirilmesi, yeni pencereler açılması gerekir. Bu noktada yardım aldığınız kişiler size farklı bakış açıları sunabilir.
Unutmayın, yalnız değilsiniz
Milyonlarca insan kanser teşhisi almıştır ve hastalığın duygusal ve psikolojik etkileriyle başa çıkmaya yardımcı olacak birçok kaynak vardır.
İşte yardımcı olabilecek bazı ek ipuçları:
Doktorunuzla açık ve net iletişime geçin. Soru sormaktan korkmayın
Unutmayın ki bu yolculukta arkadaşlarınız, dostlarınız olduğu kadar doktorunuz da size rehberlik etmek üzere yanınızda. Bu rehberliğin doğru işleyebilmesi için anlamadığınız ya da aklınıza takılan soruları hiçbir baskı hissetmeden soruyor olmanız gerekir. Merak ettiklerinizin cevaplanması size bu yolculukta ışık tutacaktır.
Rahatlama tekniklerini uygulayın
Bunlar meditasyon, yoga veya derin nefes alma egzersizleri olabilir. Bu gibi egzersizleri düzenli yaptığınız zaman üzerinizdeki olumlu etkisini fark edeceksiniz.
Gerçekçi hedefler belirleyin
Aldığınız tedavinin yan etkilerini deneyimlemeden hemen çok fazla şey yapmaya çalışmayın. Küçük hedeflerle başlayın ve kendinizi daha iyi hissettikçe aktivite seviyenizi yavaş yavaş artırın. Bu sayede elde ettiğiniz başarılar daha umutlu olmanızı sağlayacaktır.
Kendinize sabırlı olun
İçinden geçtiğiniz süreç hem duygusal hem fiziksel hem de zihinsel olarak zorlayıcı bir süreç olmakla beraber aldığınız tedavilerin yan etkileri de bu duruma katkıda bulunarak sürecin uzamasına sebep olabilir. Ne var ki duygusal ve zihinsel olarak iyileşmek zaman alır. Hemen daha iyi hissetmeyi beklemeyin. Zorlayıcı duygularla kalmak sizi olgunlaştıracağı gibi bundan sonraki hayatınız için doğru kararlar almanıza da yardımcı olacaktır. Gösterdiğiniz şey tahammül değil sabırlı bir duruş olsun.
Başarılarınızı kutlayın
Ne kadar küçük olursa olsun, başarılarınızı kutlamak için zaman ayırın. Bu, motivasyonunuzu ve pozitifliğinizi korumanıza yardımcı olacaktır. Geçmiş ve bugünkü başarılarınızdan kaynak almak gelecek başarılarınıza zemin hazırlayacaktır.
Kanserle başa çıkmak bazen zor olabilir, ancak duygusal ve psikolojik etkileriyle başa çıkmak mümkündür. Bu ipuçlarını takip ederek, hastalığın duygusal ve psikolojik etkileriyle başa çıkmanıza yardımcı olabilirsiniz.
Eklenme Tarihi: 29 Ağustos 2023